W Bieszczadach rozróżniamy kilka pasm, wśród których znajduje się także pasmo połonin, skupiające w sobie Połoninę Wetlińską (1255m n.p.m.), sąsiadującą z nią Połoninę Caryńską (1297m n.p.m.), a także najwyższy szczyt leżących po stronie polskiej Bieszczadów - Tarnicę, wznoszącą się na wysokość 1346m n.p.m.

Bieszczady są jedynymi górami w Polsce, gdzie wyróżniamy trzy piętra roślinne w układzie:

• piętro pogórzy, czyli dolin, sięgające 700-800m n.p.m.
• piętro regla dolnego, sięgające do 1150m n.p.m.
• piętro połonin, czyli łąk wysokogórskich.

Połonina Wetlińska z Wyżnej Przełęczy
foto: P.Szechyński

Połonina Wetlińska jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej odwiedzanych bieszczadzkich miejsc. Jest doskonałym punktem widokowym, szczególnie jesienią, oraz zimą kiedy to niejednokrotnie mamy do czynienia ze zjawiskiem inwersji temperatury, która zwiększa widzialność do 150-200km, powodując, iż z Wetlińkiej widoczne są min. Tatry.

W okresie letnim, Połonina Wetlińska przeżywa prawdziwe oblężenie. Największy ruch panuje na szlaku żółtym, prowadzącym z Przełęczy Wyżnej. Jest to zrozumiałe, ponieważ po pierwsze jest to najkrótsza droga na jej wierzchołek, po drugie jest to trasa łatwa i w końcu po trzecie: na Przełęczy znajduje się parking oraz przystanek PKS. Parking jest płatny (3zł/h samochody osobowe, 5zł/bus-van).

Na żółtym szlaku
foto: P.Szechyński

Przełęcz Wyżna znajduje się pomiędzy Wetliną, a Berehami Górnymi (nazwa urzędowa: Brzegi Górne), aby na nią wyjechać, trzeba pokonać serpentyny, które znajdują się zarówno od strony Wetliny (mniejsze), jak i Berehów. Z samej Przełęczy Wyżnej rozpościerają się także bardzo ładne widoki, szczególnie pięknie prezentuje się stąd Połonina Caryńska, oraz właśnie Wetlińska z Rohem, Hnatowym Berdem, a dalej Smerek.

Wchodząc na szlak żółty należy wykupic bilety wstępu na teren BdPN. Zaraz za punktem kasowym, dwa ciekawe głazy, upamiętniające poetę Jerzego Harasymowicza, miłośnika Bieszczadów. Na jednym z głazów znajduje się fragment jednego z jego wierszy.

Nieopodal stoi kolejny pomnik, który został odsłonięty 26.08.2011 roku. Poświęcono go "Ofiarom gór i ratownikom niosącym im pomoc". Ustawiono go przy tym uczęszczanym szlaku, aby skłaniał turystów do refleksji i przypominał, że "kapuściane góry" również bywają niebezpieczne. Przez ostatnie pół wieku poniosło w nich śmierć 99 osób.

Zaopatrzenie Chatki Puchatka
foto: P.Szechyński

Szlak żółty na początku biegnie bardzo łagodnie, potem stopniowo staje się coraz bardziej stromy. Po 15 minutach wchodzi do lasu i zaczyna piąć się mocniej w górę. Mniej zaprawieni piechurzy na pewno to odczują. Droga przez las jest dość kamienista (tzw. końska droga), wskazane jest odpowiednie na takie warunki obuwie. Po kolejnym kwadransie wychodzimy z lasu (ławeczka, można odsapnąć) na rozległą połoninę. Z lewej doskonale widoczny Roh oraz Hnatowe Berdo.

Szlak idzie teraz łukiem, w poprzek stoku. Jeszcze 15-20 minut i osiagamy najwyżej położone bieszczadzkie schronisko - Chatkę Puchatka (1228m n.p.m). Obiekt ten (należący do PTTK) został zaadoptowany na schronisko w latach 50.XX, po przekazaniu go przez wojsko (pierwotnie służył jako strażnica WOP). Zajęli się nim najpierw harcerze a później studenci, którzy przeprowadzili niewielki remont. Początkiem lat 60 do schroniska trafił Lutek Pińczuk, który prowadzi go do dziś. Za czasów harcerskich schronisko nazywano Chatką "Puchatka", potem "Tawerną". Studenci nazwali je "Republika Wetlińska" i przez jakiś czas ta nazwa również funkcjonowała. Potem, już po wzięciu go w opieke przez Lutka wróciła nazwa Chatka "Puchatka", która dziś jest oficjalną nazwa schroniska.

Zima na Połoninie
foto: P.Szechyński

Jesteśmy w doskonałym punkcie widokowym. Przy sprzyjających warunkach przepiękne widoki na pasmo Otrytu, Dwernik-Kamień, niemal cały grzbiet Połoniny Wetlińskiej, Połoninę Caryńską, dolinę wsi Caryńskie, Tarnicę, charakterystyczny kształt Menczyła (1008m n.p.m), Rawki i pasmo graniczne. Warto oczywiście poświęcić więcej czasu i przejść cały grzbiet Połoniny Wetlińskiej - zajmie to około 1h w jedną stronę.

Połoninę warto odwiedzić również zimą. Szlak żółty na ogół jest przetarty przez skuter śnieżny zaopatrujący Chatkę Puchatka. W samym schronisku (bardzo surowe warunki - brak bieżącej wody oraz prądu) znajduje się również dyżurka GOPR. Zima dostarcza często wspaniałych widoków, zwłaszcza jeśli trafi się na inwersję temperatury (w górach jest wówczas cieplej niż w dolinach).

Kibelek na zimowej połoninie
foto: P. Szechyński

Podczas inwersji z Połoniny Wetlińskiej widoczne są m.in. Tatry. W czasie zimowych wędrówek należy dobrze zaplanować czas wyjścia i posiadać odpowiedni ubiór. Dobrze jest mieć termos z gorącą herbatą, czekoladę oraz latarkę. Bieszczady zimą potrafią być zdradliwe, przy załamaniu pogody i widoczności rzędu 5-10m dojście do celu lub powrót może okazać się bardzo trudne.

Grzbietem Połoniny Wetlińskiej przebiega Główny Szlak Beskidzki - czerwony. W prawo (wschód) biegnie do Berehów Górnych, potem na Połoninę Caryńską i dalej do Ustrzyk Górnych, potem na Tarnicę i kończy bieg w Wołosatem. W lewo (zachód) GSB biegnie przez Roh (omija sam wierzchołek), Przełęcz Orłowicza, Smerek, Okrąglik i Cisną do Komańczy. Roh jest najwyżej położonym punktem Połoniny Wetlińskiej: 1255m n.p.m., obok natomiast znajduje się Osadzki - 1253m n.p.m.

Możliwości zejścia z Połoniny jest wiele:

- szlakiem żółtym z powrotem na Przełęcz Wyżnią, (ok.1h), lub także szlakiem żółtym, a dalej w prawo szlakiem czarnym do drogi w okolicy BPN Górna Wetlinka (razem 50minut do 1h)

- szlakiem czerwonym do Berehów Górnych, (ok.1,5h), lub także szlakiem czerwonym do Przełęczy M. Orłowicza (1,5h), a dalej szlakiem żółtym do Wetliny (1h), lub ścieżką "Jodła" przez Suche Rzeki do Zatwarnicy.

Piotr Szechyński

Schronisko PTTK Chatka Puchatka zimą
foto: P. Szechyński

Połonina Wetlińska zimą
foto: P. Szechyński

Zima na Połoninie Wetlińskiej
foto: P. Szechyński

Zima. Parking na przełęczy Wyżnej pod połoniną Wetlińską
foto: P. Szechyński

Zobacz także:

» Opis szlaku Wołosate - P. Bukowska - Halicz - P. Goprowska - Tarnica - Wołosate
» noclegi Ustrzyki Górne
» noclegi w Wołosatem
» noclegi w Wetlinie