» Cerkwie murowane | Cerkiew w Żernicy

Pierwsza cerkiew w Żernicy Wyżnej wzmiankowana była w roku 1756. Był to obiekt drewniany o nieznanej dacie budowy.

Żernica Wyżna - cerkiew.
foto: Paweł Olejnik

Stojąca do dziś w Żernicy Wyżnej cerkiew murowana pw. św. Bazylego, powstała w roku 1800. Konsekracja (poświęcenie) odbyła się 26 września 1800 roku na tzw. "Wozdwyżenie Czestnego Kresta".

Rozbudowano ją i odnowiono w roku 1936 poprzez przedłużenie nawy w kierunku zachodnim. Dobudowano również zakrystię oraz kruchtę (przedsionek). Wykonana została także polichromia wnętrza.

Po wysiedleniach roku 1947 cerkiew w Żernicy Wyżnej została opuszczona. Przez pewien czas użytkował ją miejscowy PGR. W latach 80 zniszczeniu uległa wieżyczka na sygnaturkę, została po niej dziura w dachu. Ciekawostką jest fakt, iż zastosowana tu więźba dachowa miała konstrukcję storczykową, co było niespotykane w XIX wiecznych cerkwiach. Więźba ta została rozkradziona - pozostały krokwie. W roku 1994 dokonano częściowej rekonstrukcji więźby.

Malowidło przedstawiające Chrystusa w ogrodzie oliwnym.
foto: Paweł Olejnik

Również dziś cerkiew nie jest użytkowana. Stoi samotnie, stanowiąc w zasadzie jedyną pamiątkę po dawnej wsi (obecnie Żernica jest w rękach prywatnych) i coraz bardziej niszczeje. Zachowały się resztki polichromii na sklepieniu oraz fresk przedstawiający św. Olgę, fresk z przedstawieniem św. Kniazia Włodzimierza a także malowidło przedstawiające Chrystusa w ogrodzie oliwnym, znajdujące się w centralnej części prezbiterium.

Liczba wiernych:

• 1890r. - 685
• 1918r. - 1064
• 1938r. - 1166

Obok cerkwi znajdowała się murowana dzwonnica-brama. Zbudowana na planie kwadratu, dwukondygnacyjna, kryta dachem namiotowym. Obecnie nieistnieje.
Znajdujący się obok cmentarz cerkiewny - zniszczony, zarośnięty. Kilka nieczytelnych mogił oraz jeden zachowany nagrobek.

W roku 2009, za sprawą właściciela terenu cerkiew przeszła częsciowy remont. Wyremontowany został dach oraz zabezpieczono ściany świątyni.

Dojście/dojazd do Żernicy Wyżnej z drogi Baligród - Hoczew. Należy skręcić w Zahoczewiu, przejechać most na Hoczewce i przez Żernicę Niżną dostać się do Ż. Wyżnej (ok.4km). Pieszo można dojść również ze strony przeciwnej - od Bereźnicy Wyżnej.

Wnętrze cerkwi.
foto: Paweł Olejnik

Więcej zdjęć: » Cerkiew w Żernicy - zdjęcia

Literatura:

St. Kryciński: Cerkwie w Bieszczadach, Warszawa 1995,
Słownik Geograficzny Królewstwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880.