Muczne to niewielka osada leśna, której dokładniejszy opis znajduje się tutaj. Jest to idealne miejsce jako baza wypadowa na Bukowe Berdo, ze względu na bliskie położenie - ale także dalej: przez Bukowe Berdo, Krzemień na Tarnicę, lub do Wołosatego przez Halicz.

Szlak na Bukowe Berdo z Mucznego.
foto: Piotr Szechyński

Szlak wychodzący z Mucznego oznaczony jest kolorem żółtym. W Mucznem zaczyna się on naprzeciw hotelu "Muczne", będzie oznakowanie i skręt w prawo, mijamy jeszcze kilka zabudowań i schodzimy w widoczną przecinkę leśną. Warto uważać w tym miejscu, bo szlak jest tu dość niefortunnie oznakowany i mniej uważni mogą pójść w inną stronę a wracanie się jest dość denerwujące - a więc idziemy w kierunku szerokiej przecinki leśnej po prawej stronie, nie natomiast dalej drogą wzdłuż ostatnich zabudowań, jak sugerowałoby oznaczenie. W pobliżu punkt informacyjno - kasowy BdPN (w sklepie spożywczym), gdzie należy wykupić bilety wstępu na teren parku.

Wchodzimy do lasu, droga łagodnie pnie się pod górę, następnie zwęża przechodząc w ścieżkę. Dalej łagodnie, miejscami trochę mocniej pod górę, dochodzimy do granicy Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Od tego miejsca nie należy zbaczać ze szlaku. W parku można poruszać się tylko po wyznaczonych szlakach i ścieżkach.

Bukowe Berdo - widok w kierunku zejścia do Widełek.
foto: Piotr Szechyński

Szlak ponownie przechodzi w szerszą przecinkę, by po chwili zacząć wspinać się mocniej w górę. Jest to znak, że do grzbietu Bukowego Berda zostało całkiem niewiele, zresztą szlak jest bardzo krótki, obliczony na przejście w 1h 15min. (plus 30-40min. dojście na sam szczyt).

Po przekroczeniu granicy lasu, wychodzimy na strome, ale krótkie zbocze Bukowego i po 15 minutach powinniśmy osiągnąć grzbiet. W tym miejscu szlak żółty zostaje przecięty przez niebieski, biegnący z Wołosatego. Niebieski oczywiście nie kończy tu swojego biegu, lecz biegnie dalej przez Widełki w stronę schroniska studenckiego "Koliba" na Przysłupie, Dwernika i dalej przez Otryt, aż do Ustrzyk Dolnych.
Po osiągnięciu grzbietu ujrzymy za naszymi plecami bardzo ładny widok Mucznego, po lewej stronie Bukowe Berdo i ledwie wystającą Kopę Bukowską (1320m n.p.m), natomiast na wprost Połonina Caryńska (1297m n.p.m).

Na wprost szczyt Bukowego Berda i Krzemień, z prawej wystaje Tarnica.
foto: Piotr Szechyński

Jeżeli podejdziemy szlakiem niebieskim, grzbietem Bukowego Berda, po jakichś 20 minutach odsłoni się także Krzemień (1335m n.p.m) oraz Tarnica (1346m n.p.m), a po jej prawej stronie doskonale widoczny, oddzielony od nas Doliną Terebowca, Szeroki Wierch.

Połonina Bukowego Berda to jeden z najpiękniejszych bieszczadzkich szlaków. Idąc grzbietem na szczyt (1313m n.p.m) mamy przy dobrej pogodzie wspaniałe widoki na Lutowiska, Muczne, Ukrainę, Halicz, Szeroki Wierch i Dolinę Terebowca, oraz Połoniny i Rawki.

Wychodnie skalne znajdujące się na trasie szlaku dodają piękna temu miejsca. Szczególnie ładnie prezentuje się ten odcinek, gdy idzie się w kierunku przeciwnym, tj. schodząc ze szczytu Bukowego Berda w stronę Widełek, ponieważ widać całą trasę znajdującą się poniżej wędrującego. Na jednej z nich umieszczono tablicę poświęcona Marianowi Hadło, wieloletniemu prezesowi Bieszczadzkiej Grupy GOPR (zm. 12.08.2007).

Ze szczytu Bukowego Berda warto podejść również na Krzemień - nie zajmie to więcej niż ½ godziny. Sam szczyt Krzemienia jest niedostępny dla turysty, jednak widoki stąd na Bukowe Berdo, oraz Tarnicę są imponujące. Jak widać grzbiet Bukowego Berda jest miejscami skalisty, co jeszcze dodaje uroku temu ciekawemu miejscu.

Jeżeli planujemy udać się dalej, to należy liczyć się z następującymi czasami przejść:

• od styku szlaku żółtego z niebieskim na szczyt Bukowego Berda: ¾ h.
• od wejścia na szlak niebieski do szlaku czerwonego (GSB) pod Krzemieniem: 1¾ h
  
• dalej czerwonym i niebieskim na Siodło pod Tarnicą: ½ h.
• żółtym z Siodła (przełęcz) na Tarnicę: ¼ h.
• niebieskim z Siodła do Wołosatego: 1h.
• czerwonym (GSB) ze stoków Krzemienia przez Halicz do Wołosatego: 3-3,30h.
• z Siodła pod Tarnicą czerwonym do Ustrzyk Górnych: 2,30h.
• niebieskim, grzbietem Bukowego Berda do Wołosatego: 3¼ h

Piotr Szechyński

Tablica poświęcona Marianowi Hadło, wieloletniemu prezesowi Bieszczadzkiej Grupy GOPR, umieszczona na skale na grani Bukowego Berda w kierunku Tarnicy.
foto: P. Olejnik