Rozłucz to miejscowość leżąca na podnóżu bieszczadzkim określanym rówież jako Góry Turczańskie. To zaledwie 20 kilometrów na wschód od Lutowisk. Zaledwie 20 kilometrów, ale przedzielonych granicą.

Przystanek z kapliczką w środku miejscowosci.
foto: H. Myśliwiec

Rozłucz położony jest przy głównej drodze Sambor - Turka (jest to droga równoległa do drogi biegnącej z Ustrzyk Dolnych do Ustrzyk Górnych). Malowniczo wciska się wraz z potokiem w tą górską dolinę tworząc przepiękne krajobrazy.

Położenie oraz występujące tu wody mineralne spowodowały rozwój miejsco- wości jako ośrodka wypoczynkowego jeszcze w okresie międzywojennym. Dla wypoczywających zorganizowano kąpie- lisko, (dziś powiedzielibyśmy baseny rekreacyjne). Funkcjonowały pensjonaty a zimą turystów gościło schronisko narciarskie. Przewodnik ilustrowany po województwie Stanisławowskim (1930) umieszcza klimatyczny Rozłucz w dziale "specjalne piękne miejsca".

Tablica informuje że jesteśmy na terenie ochronnego krajobrazowo rezerwatu.
foto: H. Myśliwiec

Okres socjalizmu przyniósł zniszczenie wszystkiego starszego i budowanie według nowych socjalistycznych zasad. Powstało tu 12 ośrodków sanatoryjnych dla klasy robotniczej. Utworzono rezerwat chronio- nego krajobrazu. Jeszcze dziś spotkamy zardzewiałe tablice mówiące że tu jest "Landszaftnyj zakaznik ROZŁUCZ".

Upadek ustroju był również upadkiem ośrodków wypoczynku. Dzisiaj resztki tych obiektów straszą przybyszów swoim wyglądem. Najładniejszy kiedyś ośrodek związków zawodowych "Dżereła Karpat" (Perła Karpat) stoi zamknięta na cztery spusty. Czas robi swoje. Na miejscu upadłych powstają nowe. Prywatne pensjonaty "Altana" i "Bojkowski Dwór" zapraszają oferując normalny standard pobytu gdzie oprócz łazienki znajdzie się również sauna. Nad potokiem zadaszone miejsca grilowe. Można dobrze zjeść i wypocząć. Zimą działa wyciąg narciarski i wypożyczalnia.

Linia kolejowa z mostu wchodzi w tunel; ok.5km od Rozłucza.
foto: H. Myśliwiec

Tędy - przez Rozłucz - przebija się również linia kolejowa poprowadzona jeszcze za czasów austriackich ze Lwowa w stronę Przełęczy Użockiej. Od tego miejsca pnąc się systematycznie w górę spina ona sąsiednie zbocza wiaduktami, przeskakuje nad rzekami mostami niknąc w czeluściach tuneli napotkawszy górę. Czasami wywija frywolne serpentyny, aby dopiąć swego celu. To wszystko wpłynęło na to że na odcinku od Rozłucza do Wołosianki ta linia kolejowa uważana jest za najpiękniejszą w całej Galicji. Dzisiaj wloką się nią osobówki lub długaśne składy towarowe, nie ma już klimatu dawnych sentymantalnych podróży.

Rozłucz bogaty jest w wody mineralne. Co najmniej kilka źródeł bije tu z ziemi. Niektóre zagospodarowane ale nie opisane, są ogólnie dostępne.

Ta klimatyczna miejscowość jaką jest Rozłucz oprócz własnych walorów jest świetnym miejscem jako baza wypadowa do poznawania okolic.

Stąd można organizować piesze wycieczki:

• do źródeł Dniestru (ok. 4 godz)
• do skały Stupinczastnoj
• na górę Rozłucz 933 m.npm
• do starej cerkwi w Isajach

Trochę dalsze (20-50 km) eskapady (samochód, pociąg):

• Pasmo Pikuja
• Zakola Stryja
• Skałki w Uryczu
• Przełęcz Użocka
• Mnóstwo pięknych cerkwi : Turka, Wołcze, Użok, Buszowiska.

Drewniana cerkiew w Rozłuczu z roku 1876.
źródło: "Ukraińskie cerkwie drewniane, geneza i rozwój form"
Lwów 1937

Spacerując po tej okolicy możemy szukać dawnych klimatów, tych gdy właścicielem był jeszcze hrabia Piniński i tych gdy w okresie międzywojennym było tu zdrojowisko z pensjonatem Leśniczanka.

Orłowicz w swoim przewodniku pisze o pięknej cerkwi drewnianej na wzgórku nad wsią. Odpowiedzi gdzie jest to miejsce szukać może każdy.

Na pobliskiej górze, tej co również nosi nazwę Rozłucz istniała kiedyś wieża triangulacyjna pierwszego rzędu (bliźniacza do tej, która znajduje się na Wielkiej Rawce). Postawiona jeszcze w czasach austriackich miała kluczowe znaczenie do pomiarów geodezyjnych.

Do Rozłucza można się dostać pociągiem bezpośrednim ze Lwowa - ok. 120 kilometrów, lub samochodem przez przejście w Krościenku - ok. 60 kilometrów od przejścia.

Na zdjęciach od lewej: przystanek z kapliczką w środku miejscowosci, tablica informuje że jesteśmy na terenie ochronnego krajobrazowo rezerwatu, linia kolejowa z mostu wchodzi w tunel (ok.5km od Rozłucza), miejsca wypoczynku nad potokiem, nieczynny ośrodek "Perła Karpat".
dolny rząd: nowy ośrodek nazwany "Bojkowski Dwór" może gościć jednocześnie cały autokar, stylowa informacja o źródle wody o nazwie Rozłuczanka, wnętrza nowych ośrodków oferują normalny standard - ośrodek "Altana", przełom w dolinie Stryja (ok. 10 km na południe od Rozłucza), zagospodarowane ujecie wody mineralnej.

tekst oraz zdjęcia: Henryk Myśliwiec