Ustrzyki Górne to niewielka osada u ujścia potoku Terebowiec do Wołosatki, leżąca na trasie obwodnicy bieszczadzkiej pomiędzy Berehami Górnymi, a Bereżkami.

Ustrzyki Górne, droga w kierunku Wetliny, na wprost strażnica SG, po prawej zasłoniety Kremenaros.
foto: I. Jóźwik

Pierwsze wzmianki o Ustrzykach Górnych pochodzą z roku 1529, natomiast jako istniejąca wieś datowane są na rok 1580. Po I rozbiorze Polski wieś została przejęta przez austriacki zarząd państwowy, a w 1819 roku Ustrzyki Górne zostały sprzedane w ręce prywatne. Od roku 1912 do rozpoczęcia II wojny światowej wieś była własnością dr Feiwela Adlersberga.
Przed wojną Ustrzyki liczyły około 130 zagród. Prawie wszyscy mieszkańcy zostali wysiedleni na Ukrainę w 1946 roku. Kilka rodzin które uniknęły deportacji zostały wysiedlone w 1947r na Ziemie Zachodnie.

Ustrzyki Górne leżą niemal w sercu Bieszczadzkiego Parku Narodowego, którego dyrekcja ma tu swoją siedzibę. Ponadto znajduje się tu duża placówka Straży Graniczej, kościół, poczta, wyciąg narciarski i kilka obiektów gastronomicznych, z których warto polecić "Zajazd pod Caryńską". Noclegi dla turystów oferuje m.in. "Hotelik Biały", schronisko PTTK "Kremenaros", schronisko przy stacji GOPR, Dom Rekolekcyjny, Hotel "Górski" oraz kamping PTTK.

Ustrzyki Górne, skrzyżowanie, z prawej Matragona.
foto: I. Jóźwik

Ze względu na atrakcyjne położenie Ustrzyki Górne są chętnie i bardzo często odwiedzane przez turystów. Miejscowość stanowi doskonałą bazę wypadową na bieszczadzkie szlaki i ścieżki, ceną jest duży tłok w sezonie. Warto zobaczyć również pobliskie Wołosate (5km), skąd prowadzą szlaki na Tarnicę i dalej: » Wołosate - Tarnica. Po drodze do Wołosatego ciekawe torfowisko wysokie a w samym Wołosatem stary cmentarz i miejsce po cerkwi: »Cmentarz w Wołosatem

Warto wspomnieć również, że istnieje tu Ośrodek Muzealny PTTK (muzeum) poświęcony turystyce górskiej w Karpatach Wschodnich i Huculsczyźnie. Czynne w lipcu i sierpniu w godz. 17:00 - 19:00. Wstęp wolny. Ponadto latem w Ośrodku działa Terenowy Referat Weryfikacyjny Górskiej Odznaki Turystyczej PTTK.

Dla turysty pieszego będzie to idealne miejsce na rozpoczęcie przygody z Bieszczadami.

Z Ustrzyk Górnych możemy wyruszyć następującymi trasami:

- szlakiem czerwonym z Ustrzyk Górnych przez Połoninę Caryńską, Berehy, Połoninę Wetlińską do Smereka i dalej, oraz w stronę przeciwną: przez Szeroki Wierch, Tarnicę, Kopę Bukowską i Halicz (Połonina Bukowska) do Wołosatego:

• Ustrzyki G. - Połonina Caryńska (1297m n.p.m), ok.2½ h,
• Ustrzyki G. - Siodło pod Tarnicą, ok. 3h + ¼ h na szczyt Tarnicy szlakiem żółtym (łącznikowym),
• Ustrzyki G. - Wołosate, przez Halicz, Rozsypaniec, ok. 6½ h.
  

Przed wejściem na szlaki należy wykupić bilet wstępu na teren BdPN. Punkt kasowy w Ustrzykach Górnych znajduje się przy szlaku czerwonym na Połoninę Caryńską (za mostkiem nad Wołosatym), oraz przy szlaku czerwonym na Szeroki Wierch.

Ustrzyki Górne, sklep, w prawo droga w kierunku dyrekcji BdPN.
foto: I. Jóźwik

- szlakiem niebieskim (granicznym), biegnącym wzdłuż południowej granicy od Łupkowa, przez Okrąglik, Rabią Skałę, Kremenaros i Wielką Rawkę, oraz w stronę przeciwną przez Wołosate i Bukowe Berdo:

• Ustrzyki G. - Wielka Rawka, ok.3½ h,
• Wielka Rawka - Kremenaros (zbieg trzech granic), ok. ¾ h,
• Kremenaros - Rabia Skała, ok. 5½ h.
• Rabia Skała - Okrąglik, ok. 3½ h.

Z Wielkiej Rawki prowadzi także szlak żółty (łacznikowy) na Małą Rawkę (¼ h), a dalej zielony przez Dział do Wetliny, oraz na Przełęcz Wyżniańską.

• Ustrzyki G. - Wołosate, ok.1½ h,
• Wołosate - Siodło pod Tarnicą, ok. 2 h,
• Siodło pod Tarnicą - Bukowe Berdo, ok. 2¼ h.
• Bukowe Berdo - Widełki, ok. 2 h.
• Widełki - schronisko studenckie "Koliba" na Przysłupie Caryńskim, ok. 2 ¼ h.

Ustrzyki Górne, widok z drogi do Wołosatego na Połoninę Caryńską, na pierwszym planie strażnica Straży Granicznej.
foto: P. Szechyński

Z Bukowego Berda można także zejść szlakiem żółtym do Mucznego, ok. 1 ¼ h.

Oprócz wymienionych szlaków znajdują się tu również znakowane ścieżki przyrodnicze:

• Ścieżka przyrodnicza Ustrzyki Górne-Szeroki Wierch "Śnieżyca Wiosenna". Kolor zielony. Prowadzi wzdłuż odcinka czerwonego szlaku z Ustrzyk Górnych na Tarnicę, nie wchodząc na sam szczyt Tarnicy. Czas przejścia około 3 h.
• Ścieżka przyrodnicza "Buk", Ustrzyki Górne - Połonina Caryńska. Kolor zielony. Prowadzi wzdłuż czerwonego szlaku Ustrzyki Górne - Berehy Górne (Brzegi Górne). Czas przejścia około 3-4 godziny.
• Ścieżka przyrodnicza "Salamandra", Ustrzyki Górne - Wołosate. Kolor zielony. Biegnie doliną Wołosatki, min. torfowisko wysokie "Wołosate". Czas przejścia 2 ½ h.
• Ścieżka przyrodniczo-historyczna Wołosate-Tarnica "Orlik Krzykliwy". Kolor zielony. Rozpoczyna bieg przy cmentarzu w Wołosatem (resztki cerkwi, kilka grobów). Czas przejścia około 3 godziny.

Zobacz także: » Noclegi w Ustrzykach Górnych

Piotr Szechyński
rys historyczny: mapa "Ustrzyki Górne i okolice" W. Krukar.

Ustrzyki Górne zimą.
foto: P. Szechyński