Muzeum Budownictwa Ludowego (skansen) w Sanoku, znajduje się w malowniczym miejscu, na prawym brzegu Sanu. Dojechać z centrum Sanoka jest tu bardzo łatwo - trasa jest dobrze oznakowana tablicami informacyjnymi.<.p>

Muzeum Budownictwa Ludowego Sanok
foto: P. Szechyński

Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku założone zostało w 1958 roku. Prezentuje ono kulturę ludową pogranicza na obszarze pogórzy oraz wschodniej części Karpat (Bieszczady, Beskid Niski). Muzeum posiada Oddział Terenowy w Uluczu - cerkiew z 1659 roku. Pod względem ilości obiektów, sanocki skansen jest najwiekszym tego typu obiektem w Polsce.

Poszczególne grupy etnograficzne - Pogórzanie, Dolinianie, Łemkowie i Bojkowie - posiadają oddzielne sektory ekspozycyjne dostosowane do fizjografii terenu. Budownictwo pogórzańskie i doliniańskie zlokalizowano w niższej części skansenu, natomiast łemkowskie i bojkowskie - w wyższej. Pogórzanie zamieszkujący całe Podkarpacie to ludność polska, typowo rolnicza. Dolinianie zajmujący obszary wokół Sanoka i Leska byli grupą mieszaną polsko-ruską. Odmienne grupy stanowili Łemkowie i Bojkowie - potomkowie osadników rusko-wołoskich. Pierwsi zwali siebie "Rusnakami" i zamieszkiwali Beskid Niski, trudniąc się rolnictwem i hodowlą. Bojkowie zajmowali natomiast teren Bieszczadów i Pogórza Bieszczadzkiego.

Muzeum Budownictwa Ludowego Sanok - sektor Pogórzanie Zachodni
foto: P. Szechyński

Odtwarzając typowe układy zabudowy wsi i zagospodarowania zagród, na terenie skansenu zgromadzono ponad 100 obiektów budownictwa drewnianego z okresu od XVII do XX wieku. Najliczniejszą grupę w skansenie stanowią budynki mieszkalne, lub mieszkalno-gospodarcze. Znajdują się tutaj również obiekty sakralne, użyteczności publicznej i przemysłowe.

Na szczególną uwagę zasługują:

Bojkowie - cerkiew z Grąziowej z 1731 roku, cerkiew z Rosolina z roku 1750, zagroda jednobudynkowa ze Skorodnego z 1906 roku.

Łemkowie - cerkiew z Ropek (1801), kurna chata z Komańczy (1885), zagrody jednobudynkowe z Pielgrzymki (1870) i Królika Polskiego (koniec XIXw.)

MBL Sanok - wnętrze chałupy
foto: P. Szechyński

Pogórzanie zachodni - chałupa tkacka z Korczyny z roku 1790, zagroda garncarska z Rzepiennika Strzyżewskiego z 1866 roku, chałupa z Ustrobnej z roku 1892.

Dolinianie - chałupy z Dąbrówki (1681) i Nadolan (1866), chałupa kołodzieja z Posady Sanockiej z końca XIX wieku.

Pogórzanie wschodni - kościół z Bączala Dolnego z roku 1667, plebania z Ropy (druga połowa XIX wieku), szkoła wiejska z Wydrnej z połowy XIX wieku, chałupy z Równego z 1824 roku, Dydni (1871) i Węglówki (1897).

W skansenie można oglądać również ekspozycje specjalne:

wystawa stała "Ikona karpacka", prezentująca ponad 200 ikon z okresu od XV do XX wieku, oraz wystawy czasowe, np. "Nasz wiek XX" - ekspozycja pokazująca przedmioty codziennego użytku, które sporadycznie używane są jeszcze do dnia dzisiejszego, stare czasopisma oraz fotografie.
Dla młodszych odwiedzających ciekwostką tej wystawy może być nawet pralka "Frania", czy telewizor czarno-biały "Unitra". Czas leci...

Wystawa historii przemysłu naftowego
foto: P. Szechyński

Udostępniona jest również ekspozycja (sektor Pogórzanie Zachodni) ukazująca narzędzia i maszyny służące do wydobycia ropy naftowej, czyli sektor poświęcony historii przemysłu naftowego.

Lokalizacja ekspozycji w części Pogórzanie Zachodni nie jest przypadkowa, gdyż nieodłącznym elementem krajobrazu Pogórza były i są zresztą nadal, urządzenia do wydobywania ropy naftowej. Głównym celem tej ekspozycji jest ukazanie rozwoju przemysłu naftowego, od najdawniejszej kopanki do szybu. Oprócz maszyn i narzędzi ustawiono tu m.in. wiertnicę typu kanadyjskiego z początku XX wieku, oraz kuźnię. Wszystkie prace finansuje i wykonuje Sanockie Przedsiębiorstwo Górnictwa Nafty i Gazu, główny pomysłodawca ekspozycji. W przyszłości planowane jest urządzenie wystawy, na której znajdą się m.in. zdjęcia i przedmioty używane do pracy przy wydobywaniu ropy. Oficjalne otwarcie ekspozycji nastąpiło 18 czerwca 2004.

MBL Sanok - chata
foto: P. Szechyński

Obiektów zgromadzonych w skansenie nie sposób opisać, ich uroku nie oddadzą również żadne, nawet najpiękniejsze fotografie. To trzeba po prostu zobaczyć do czego gorąco zachęcamy.

Skansen czynny jest przez cały rok, w godzinach:

1 kwiecień - 30 kwiecień od 9:00 do 16:00
1 maj - 30 wrzesień od 8:00 do 18:00
1 październik - 31 październik od 8:00 do 16:00
1 listopad - 31 marzec od 9:00 do 14:00

Ceny biletów (sezon 2012):

12 zł - dorośli, 8 zł - młodzież.
Zwiedzanie wnętrz tylko z przewodnikiem. Czas zwiedzania z przewodnikiem wynosi 2 godziny.

Opłata przewodnicka: 40zł (w języku obcym 50zł) od grupy 20 osobowej, każda następna osoba powyżej 20-tu dopłaca 50 groszy.

Jeden przewodnik może oprowadzać maksymalnie do 30 osób.

Zgłoszenia i rezerwacja przewodnika pod numerem tel. (013) 46-316-72 - kasa biletowa.

W kasie skansenu znajdują się wydawnictwa muzealne i regionalne (przewodnik, plan skansenu).

Do dyspozycji turystów również "Gospoda" z daniami regionalnymi, Galeria u Tesi - sklep z pamiątkami - otwarte w sezonie od kwietnia - do października.

Adres:
Muzeum Budownictwa Ludowego, 38-500 Sanok, ul. Traugutta 3.
Tel. (013) 463-53-81.
Oficjalna strona: www.skansen.mblsanok.pl

Więcej zdjęć: MBL Sanok - galeria

Info o skansenie: bilet MBL